de Carmina Burana, zoals Orff zelf ze graag zag opgevoerd en zoals ze door Willem Wilmink zo schitterend zijn vertaald ! om de week in schoonheid af te sluiten, op deze zonnige lentedag [met nog een blik op de abdij van Benediktbeuern, in Beieren, waar ze zijn gevonden!...]
even teruggehaald wat we al van Franciscus wisten en vervolgens ingezoomd op de kunstenaar die o.m. diens basiliek in Assisi zo prachtig verfraaide... wat meteen een opmaat is naar nieuwe hoofdstukken in ons geschiedenisonderricht: het belang van steden als Florence, Padua, Genua, Venetië... van schrijvers en kunstenaars als Dante, Petrarca, Boccaccio kortom we naderen het einde van de Middeleeuwen en naderen langzaam maar zeker de prilste renaissance en reformatie en humanisme... maaRRrrr... laat we nu allereerst ons korte-termijnperspectief niet uit het oog verliezen: eenvoudigweg, een nakend bezoek aan de tentoonstelling over Franciscus in het Catharijneconvent, een deelname komende maandag aan een Franciscuswandeling door Utrecht, en eerder nog -zondag al - een kennismaking met geheel eigenzinnige moderne "franciscanen", in hun Milieuproject op Stoutenburg, vlakbij Amersfoort - die andere historische stad (aan wie we nog altijd, met Golo dan, ons eerste bezoekje moeten brengen... - maar het worden warmere dagen!!)
parabool en hyperbool voor wiskunde wolken weer voor aardrijkskunde Mr. Nobody voor Frans (jawel, de regie is wederom van Jaco van Dormael, van wie we inmiddels heftig fan zijn... - en uiteraard deden we in de voormiddag eerst ernstig grammaire: COD, COI &c.) en voor gedragswetenschappen hebben we vandaag tot slot nader ingezoemd op aspecten van groepsconformisme: de experimenten van Asch en Milgram in de sociale psychologie... hoe groepsconformisme meespeelt in de discussies rondom afschaf van juryrechtspraak in assisen... om te eindigen, vlak voor het weekend, met de verfilming van Der Vorleser van Bernhard Schlink die schitterende film The Reader, die ieder die op zoek is naar nuance en verfijning in een en ander absoluut bekijken moet! op eigen houtje is verder: geanimeerd, geschilderd gebroed op plannetjes om essays te gaan schrijven, getekend (een nieuwe strip is in de maak!) en gelezen (in Marquez, en Eginhard, zoals ik eerder al schreef) en voor Engels worden dit weekend nog buitenlandse kranten gelezen - kortom, we zijn weer flink aan de slag geweest, niet?
op eigen houtje ook de Vita Karoli Magni van Eginhard uitgelezen, gisteravond - in Nederlandse vertaling uiteraard en plannetjes gesmeed - iets geheel anders - om zelf aan allerlei topics verhandelingen te gaan wijden, zo spoedig als mogelijk zou het er werkelijk van komen?... - - - Over de opvoeding van het kind i. Het belang van het individualisme ii. De taak van de moeder en van de vader iii. De taak van de school iv. De kindertijd v. De pubertijd vi. De taak van de universiteit Over besef en plicht i. Besef maakt plicht ii. De plicht van de ouder tegenover het kind iii. De plicht van de rijke tegenover de oude iv. De beperkingen van de plicht door de vrije keuze Over de reikwijdte van de mening i. De beperkingen van de mening ii. Het belang van zekerheden buiten de mening iii. Het verval van cultuur door de mening iv. Juiste en duivelse discussies Over het zelfopgelegde doel i. Natuur en cultuur ii. Het zelfopgelegde doel Over taal i. De betekenis van het woord ii. Letterlijkheid
waarom de Dark Ages terecht Dark worden genoemd en wie daarin het licht bracht van tijd tot tijd... mensen als Alcuin of York, bijv. of Saint Columba voor hem... de kerk m.a.w. woorden ! in weerwil van wat doorgaans wordt beweerd... werp maar eens een blik op de Lindisfarne Gospels, dan weet je waar de cultuur wel en waar die NIET zat in die dagen... bij de Germaanse adel bijvoorbeeld Karel de Grote incluis (wreedheden als die begaan bij het Bloedbad van Verden en VELE andere worden veel te weinig in het daglicht gesteld!... - al eens van van de "Bloedarend" bij de Vikingen gehoord?...) wat was de Karolingische Re-Naissance zonder de "Romeinse" invloed van Alcuinus en Leo III geweest !
nu we volop bezig zijn met de middeleeuwen te zien ontstaan met name in zijn relatie tot het ineenstortende West-Romeinse en nog steeds bijzonder krachtige Oost-Romeinse rijk (dat nog overeind bleef tot 1453!!...) komt ons natuurlijk de Amsterdamse tentoonstelling Rome, Droom van Constantijn bij-zon-der goed uit ! daar gaan we dan ook aanstaande maandag heen ! met vooraf nog even lezen - ja, we proberen toch nog steeds zo vaak als kan Latijnse of Griekse auteurs bij een en ander te betrekken - ... vooraf nog even lezen dus in Ammianus Marcellinus Ammianus? historicus uit de vierde eeuw, volstrekt onbekend die een omvangrijk oeuvre heeft nagelaten, ook al gingen heel wat boeken verloren... maar die ons nu vooral interesseert - we ontdekten hem per toeval vorige week, hij werd terloops vermeld in de documentaire over de Goten... - ...omwille van het uitvoerige portret dat hij geeft van Julianus Apostata - die "afvallige" keizer ná Constantijn, die nog even geprobeerd heeft de oude heidense godsdienst in ere te herstellen al evenmin ooit verteld op de oude schoolbanken (en op de nieuwe nog steeds niet, vermoed ik... hebben wij toch maar weer lekker thuisonderwijs voor!)
Latijn & Geschiedenis in schoonheid afgesloten met BBC's Treasures of Ancient Rome ! tal van nieuwe ontdekkingen: dat de overbekende Lupa Capitolina een "fake" zou zijn uit de 13de eeuw... dat ook Livia een (van zeer veel smaak getuigende) villa bezat... - jawel, diezelfde "gifheks" die we kennen uit de verhalen... dat de Romeinen hielden van Marsyas-beelden - een beeld, in essentie, over hybris en de bestraffing ervan, maar dat je verdraaid veel aan... kijk 'ns goed... aan de gekruisigde Christus doet denken !!... - en zo nog wel een aantal meer eye-openers als zo vaak: ga VOORAL zélf kijken !
jonge Romulus Augustulus laatste keizer van Rome en Odoaker, eerste koning van de nieuwe rijken die zullen ontstaan na de Val, 476 AD... wat een ellende zeg, die laatste twee eeuwen éindelijk, afgelopen !
derde eeuw na Christus behandeld in het Romeinse Rijk: Aurelianus' strijd in oost en west, pest, christenen, invallen van Gothen en van Alemannen, nieuwe rijken die ontstaan (en waarvan ikzelf nooit had gehoord): het Palmyreense Rijk (in Palmyra!) van koningin Zenobia, en het Gallische van Caius Tetricus - zeer interessant allemaal!
en eveneens al kennisgemaakt met Constantijn de Grote als geleidelijke overgang naar de nieuwe periode die ons na de zomervakantie te wachten staat: de Middeleeuwen met zijn Nieuwe Rome aan de westkant van de Bosporus - Constantinopel oftewel Istanboel - ook weer mooi 3D in beeld gebracht, zoals zo vaak voor wie even zoekt... en de vele vele kerken die hij bouwen liet, wellicht uit wroeging om het ombrengen van zijn eigen zoon... zoals bijvoorbeeld... de allereerste St.-Pietersbasiliek bovenop het graf van... natuurlijk, de Heilige Petrus! hoe het dan allemaal op zijn plaats valt, bij zowel zoon als moeder...
vandaag gaan we lezen ! de hele dag lang, in Livius' dikke pil Ab Urbe Condita, de boeken I - X gisteren op de trein (Golo ophalen) al wat voorgeproefd - heerlijk, lijkt me
na de verkenning van Augustus vorige week... gisteren grondiger ingezoomd op de regering van Tiberius, en al even ook een glimp opgevangen van zijn opvolger en achterneefje Caligula - belooft heftig te worden, volgende week !
tijdens keizerlijke eetgelagen zagen we overigens ook al Horatius declameren, en Ovidius bekritiseerd worden en in de wandelgangen kletste Claudius met Pollio en Livius - geeft weer ideeën voor wat we kunnen gaan lezen de komende maanden of jaren, ergens...
heerlijk gewandeld helemaal van Amelisweerd tot Utrecht helemaal alleen op het jaagpad langs de - hoe kon het ook anders, na de Leidse - Kromme Rijn ! en daarna, lekker in de zon, onze grondige verkenning van de Limes deze week, van harte beklonken met wat bitterballen en wat glazen biologisch sap en bier (Ur-Pilsner!) op het nieuwe terras van Stelios, dat we al zo vaak voorbijreden, vlakbij het Ledig Erf op weg naar schermen op de Galgenwaard (ook al aan de Kromme Rijn, weten we nu... mooi gebouw, hoor, moet je maar eens omheen lopen... - en bij Stelios zeker 'ns wat gaan eten of drinken, Griekse kaart!...)
in Utrecht gisteren een stukje van de oude Limes gelopen vooraf gekeken op de kaart naar de loop vandaag van Kromme en Leidse Rijn en uitgelegd waarom zovele plaatsen langs de oude grens -wijk- in de naam dragen, als Wijk-bij-Duurstede, Rijswijk, Randwijk, Katwijk, Noordwijk... vicus, nietwaar... - vast een oud castellum in de buurt geweest...
ons vooral verdiept in de Etrusken voor Latijn, deze week - Etrurië, Toscane!... via de (als altijd erg indrukwekkende, rijk geïllustreerde en bijzonder gedetaileerde) historische Alex-strips van Jacques Martin
en via een mooie Channel 4-documentaire die wij bij deze van harte aanbevelen (met een uitstapje ook naar het provençaalse Lattes, waar de Etrusken, even ten westen van Marseille, hun geheel eigen aanleghaven voor de handel met Gallië hadden!...)
vanmorgen opnieuw in Plutarchus gelezen de hoofdstukken over Caesar en Alexander
en dan vanmiddag alles bevestigd gekregen in de nieuwe History Channel-reeks die we begonnen: Rise And Fall Of An Empire
daarin...
allereerst wat aan Caesar voorafging: hoe z'n evenknie Gaius Maarius de Cimbren en Teutonen versloeg en hem daarmee de weg bereidde
en vervolgens hoe het dan allemaal verderging, de opbouw van het nieuwe "keizerlijk" Rome, met de intriges i.s.m. Crassus en Pompeius...
de overwinning op de Helvetii, de Sueben, op Vercingetorix...
kortom, de vele losse puzzelstukjes van de afgelopen jaren (inclusief de opstand van Spartacus bijvoorbeeld) die nu eindelijk netjes op hun historisch correcte plekje vallen !
zijn we de komende maand nog eventjes zoet mee (samen met alle nieuwe lectuur en activiteiten die er ongetwijfeld weer uit zullen voortvloeien...)
na onze verkenning van Carthago uiteraard Cato gelezen - "Ceterum censeo Carthaginem delendam esse"...
zou hij overigens nergens echt hebben neergeschreven...
maar boeiend is ie wél!
en dat is Plutarchus, met z'n "Parallelle Levens" - en dus geloof in reïncarnatie: Cato's leven is een terugkeer van dat van de Griek Aristides... - al evenzeer!